Yozgat'ın Sorgun ilçesindeki Kerkenes Dağı üzerinde uzanan antik kent, tek bir yangın gecesinde tarihe gömülen ve bugün dünyanın en kapsamlı Demir Çağı arkeolojik araştırmalarından birine konu olan gizemli bir başkentin kalıntılarını barındırıyor.
Antik kaynaklarda Pteria adıyla geçen ve Persler tarafından yakılıp yıkıldığı ileri sürülen bu kent, Yozgat'ı uluslararası arkeoloji gündemine taşıyan en güçlü koordinat olmayı sürdürüyor.
Pteria: Kayıp Başkentin İzi
Antik çağ tarihçisi Heredot, Pers Kralı Kyros'un MÖ 547 yılında Pteria adlı bir kenti yerle bir ettiğinden söz ediyor. Onlarca yıl boyunca tartışılan bu kentin Kerkenes Dağı'ndaki antik yerleşimle örtüşebileceği hipotezi, yürütülen kazı çalışmalarıyla giderek güçlendi. Eğer bu özdeşleştirme doğrulanırsa Kerkenes, antik tarihin en dramatik yıkımlarından birinin sahnesi olan kayıp başkente dönüşüyor.
Surların Arkasındaki Şehir
Kerkenes'i Demir Çağı dünyasında istisnai kılan özelliklerinin başında ölçeği geliyor. Yaklaşık 7 kilometre uzunluğundaki surlarla çevrili yerleşim alanı, döneminin en büyük şehirleri arasında yer alıyor. Surların içinde kalan bu geniş alanda; cadde düzeni, konut blokları, anıtsal kapılar ve kutsal alanların izleri arkeolojik kazılarla gün yüzüne çıkarılıyor.
Chicago-Cambridge Ortaklığı: Bilimin Kerkenes'teki İzleri
Kerkenes Antik Kenti, Chicago Üniversitesi ve Cambridge Üniversitesi'nin ortaklaşa yürüttüğü sistematik kazı ve araştırma programıyla uluslararası arkeoloji camiasının gündeminde önemli bir yer tutuyor. Bu işbirliği kapsamında yürütülen yüzey araştırmaları, jeofizik taramalar ve kazı çalışmaları, kentin planı ve tarihi hakkında birikmekte olan veri tabanını her yıl genişletiyor.
Tek Yangın Katmanının Sunduğu Bilimsel Hazine
Kerkenes'in arkeolojik değerini artıran bir diğer özellik, tek ve ani bir yangın sonucu terk edilmiş olması. Bu durum, kentin organik kalıntılarının olağandışı biçimde korunmasını sağladı. Tahıl depoları, ahşap yapı elemanları ve gündelik yaşam nesneleri, yangının dondurduğu o ana ait bir zaman kapsülü gibi zeminin altında beklemeye devam ediyor.
Yozgat'tan Ziyaret
Kerkenes Antik Kenti, Yozgat il merkezine yaklaşık 45 kilometre uzaklıktaki Sorgun ilçesi sınırları içinde yer alıyor. Dağın tepesindeki geniş platoya ulaşmak için karayolu ile ilçe merkezine, ardından arazi yollarıyla alana ulaşmak gerekiyor.
